Caya gel kan gebruikt worden in combinatie met een pessarium en/of als glijmiddel met als doel de kans op zwangerschap te verkleinen. Daarom wordt Caya Gel ook wel aangeboden als zaaddodend glijmiddel, hoewel het spermacellen niet daadwerkelijk doodt. De pH-waarde in de vagina wordt door Caya Gel echter zodanig verlaagd, wat voor immobilisatie van spermacellen zorgt. Spermacellen kunnen hierdoor niet meer bewegen en verliezen daarmee effectiviteit.

Hoe werkt Caya Gel?

CayaGel werkt vooral door aanpassing van de zuurgraad en door de dikte van de gel. Elk bestanddeel heeft daarin een eigen rol.

Melkzuur: het actieve deel
Sperma overleeft het best in een omgeving met een zuurgraad met een pH-waarde 7–8.  Daarom neutraliseert zaadvocht van sperma tijdelijk omgeving in de vagina die normaal rond pH-waarde 4 is. Het melkzuur in de gel houdt de pH laag (ongeveer 4) waardoor zaadcellen snel hun beweeglijkheid verliezen en worden ze beschadigd. Zaadcellen die niet meer goed zwemmen, halen de baarmoedermond niet.

Natriumlactaat: buffer
Natriumlactaat is het zout van melkzuur. Samen vormen ze een buffersysteem. Dat zorgt dat de gel zuur blijft (ph waarde 4), ook als er zaadvocht bij komt. Zonder buffer zou het sperma de zuurgraad snel kunnen neutraliseren.

Cellulose: verdikkingsmiddel en fysieke barrière
Cellulose maakt de gel stroperig. Daardoor blijft de gel op zijn plek, rond de rand en in het kapje van het pessarium. Bovendien bewegen zaadcellen moeilijker door een dikke laag. De gel helpt ook kleine openingen tussen het pessarium en de vaginawand af te dichten.

Sorbinezuur: conserveermiddel
Sorbinezuur voorkomt dat bacteriën en schimmels in de gel groeien. Het draagt niet wezenlijk bij aan de anticonceptieve werking.

Water: basis
Water is het oplosmiddel dat er een gel van maakt.

Belangrijk om te weten: Caya gel is bedoeld als aanvulling op het Caya-pessarium (diafragma) en niet als middel op zich. Het pessarium blokkeert de baarmoedermond mechanisch. De gel vangt het sperma op dat toch langs de rand komt. Alleen de gel gebruiken biedt onvoldoende bescherming. Er is ook minder onderzoek naar de effectiviteit van melkzuurgels dan naar oudere zaaddodende middelen zoals nonoxynol-9.

Caya Gel werd in het verleden onder de naam Contracep groen en Contragel Green op de markt gebracht door het Centraal Middelen Depot van de NVSH.